Kategori
Non Fakta

Tali, Charles Baudelaire

rope-slipknot-in-concept-suicide-macro-shot_vg-qdqkv9x__f0000

“Téténjoan mah,” cék babaturan, “sigana hamo kabilang cara rupaning hubungan ti antara papada manusa, atawa hubungan manusa jeung naon baé. Mun téténjoan, dina harti nu ngajirim atawa nu nyata di luareun diri urang, les ilang, urang sok ngarasa hémeng, tagiwur antara handeueul alatan nu ngajirim ngiles kitu baé, jeung reuwas alatan baris pinanggih jeung nu anyar, nu enya-enya nyata. Tapi aya hiji hal nu pohara écésna, déét, teu weléh sarua tur hamo nimbulkeun salah harti, nyaéta kanyaah indung. Teu kacipta aya indung teu boga kanyaah, lir seuneu teu panas. Tétéla, pan, yén pohara benerna mun urang matalikeun sakur laku lampah katut kekecapan hiji indung kana kanyaah indung, paling copélna ka nu jadi anak? Tapi pék regepkeun ieu carita pondok, ngeunaan hiji mangsa nalika déwék éstuning kabandang ku hiji téténjoan nu pohara lumrahna.

“Kangaranan jurulukis, puguh wé déwék sok niténan paroman jalma nu kasampak di pasampangan. Lah, ku ilaing gé kajudi sakumaha geunahna boga kamampuh kawas kitu, kawantu nu katémbong ku seniman mah leuwih hirup tur leuwih jero batan nu katémbong ku jalma réa. Ari di pasisian tempat déwék matuh, nu jujukutanana pohara ngejejembrung tur upluk-aplakna tepi ka imah nu hiji paanggang jeung imah lianna, déwék pohara katajina ku hiji budak lalaki ti barang tepung, kawantu paroman katut paripolahna leuwih narik batan anon baé ogé. Leuwih ti sakali éta budak jadi modél déwék; kalan-kalan mah sok sina jadi gypsy, malaikat, atawa déwa asmara. Hég manéhna sina nyepeng piul tukang jajaluk, maké Makuta Thorns katut Paku Salib, jeung Obor Cinta. Pokona mah nganggap pohara resepna cacampuran jeung éta budak masakat téh, tepi ka sakali mangsa mah ménta ka kolotna, nu miskin, sangkan éta budak bisa milu ka déwék kalawan kayid rék diperhatikeun boh makéna boh jajanna, jeung hamo diutuh-étah ku pagawéan bareurat ari lain meresihan koas jeung sagawé-gawé mantuan déwék mah. Barang geus didangdanan éta budak beuki cahayaan, tur moal boa manéhna ngarasa yén sanggeus milu ka déwék mah hirupna lir di sawarga mun seug dibandingkeun jeung kaayaan di imah kolotna. Orokaya, teu bisa disumput-sumput yén éta budak téh kadang-kadang matak hémeng kawantu sok ujug-ujug ceurik teu pupuguh, ari karesepna kana gula jeung sopi amis asa ku kabina-bina; beuki lila beuki kamalinaan, tepi ka sakali mangsa mah, lantaran manéhna sok ceceremed kana nu kararitu, bari jeung tara nurut kana panyaram, ku déwék diancam rék dititah balik deui ka kolotna. Geus kitu, léos déwék indit ka luar, tur ku rupa-rupa urusan déwék tara aya di imah.

“Kacipta tangtuna gé sakumaha reuwas tur colohokna déwék, barang jol ka imah, nu pangheulana katénjo téh budak leutik téa, batur déwék nu lucu, ngagulantung dina lawang jamban! Sukuna méh antel kana lanté; gigireunana aya korsi tibalik, nu tangtuna gé balas najong. Sirahna ngulahék kana taktak; ari beungeutna nu ngabeukahan eung panonna nu molotot, kalawan teuteupna nu pikasieuneun, saharita nimbulkeun téténjoan yén manéhna hirup kénéh. Nurunkeunana teu gampang cara cék panyangka. Awakna geus jeger, éstuning matak kukurayeun ana mikirkeun sakumaha déwék geuwat nurunkeun manéhna. Awakna disangkéh ku leungeun sabeulah, ari leungeun nu sabeulah deui neukteuk tali. Tapi teu bérés kitu baé: mangkeluk téh maké kawat ipis, nu teurak kana kulitna; kapaksa déwék kudu maké gunting leutik, keur ngudar tali tina sela-sela beuheungna nu bukekeng.

“Aéh, enya, harita kénéh déwék gogorowokan ménta tulung, tapi kabéh tatangga taya nu daék nulungan, bakating ku pengkuh kana kabiasaan jalma nyakola, nu nyao atuh tara bet pipilueun kana perkara nu ngagantung manéh mah. Tungtungna jol dokter; pok nerangkeun yén éta budak téh geus tiwas sawatara jam kalarung. Basa mayit keur dipulasara, na da bet heuras kabina-bina, éstuning hésé wé ngaleuleuskeunana deui téh, tepi ka kapaksa bajuna disoéhkeun.

“Opsir pulisi, nu puguh wé kudu meunang laporan ti déwék, kalah muncereng bangun nu hémeng bari pokna, ‘Ké, lanan, asa aya nu nyurigakeun yeuh!’, tangtuna gé kajurung ku panyangka katut kabiasaanana, cara ilaharna dina unggal perkara, nyingsieunan boh ka nu teu salah boh ka nu boga dosa.

“Aya hiji deui pikiraneun, nu pohara matak bingungna: ngabéjaan kolotna. Suku téh bet siga nu teu bisa dipaké ngaléngkah pikeun nepungan maranéhna. Estuning lahlahan wé antukna mah. Ngan, nu matak héran kabina-bina, éta indungna hih da taya riuk kitu kieu; taya cimata sakeclak-sakeclak acan. Jero pikir, tangtu sikepna nu mahiwal téh aya patalina jeung beuratna katunggara nu karandapan ku manéhna, keuna ku babasan: ‘awahing ku pohara tunggarana antukna teu bisa nyarita naon-naon’, Ari bapana, ukur ngabeberah manéh bari jeung teuing sadar teuing henteu: “Nya; dalah dikumaha, ari geus kitu kudan mah – pangna kitu gé meureun geus tepi kana titis tulisna.’

“Sabot layon digolérkeun dina dipan, tur déwék sibuk mémérés itu ieuna, dibantuan ku nu ngaladénan, torojol indungna budak téa asup ka studio. Hayang ningali layon, cenah. Teu bisa majar kumaha da puguh keur sakitu tunggarana bari jeung biheung kumaha ngabeberah haténa. Geus kitu, manéhna ménta déwék nuduhkeun tempat anakna ngagulantung. ‘Euh! Saéna mah teu kedah ningal, Bu,’ omong déwék, “Bilih janten kitu kieu.” Teu ngahaja, rét ka lawang jamban nu pikasieuneun, katingali bari jeung haté tagiwur antara baluas jeung keuheul, yén paku urut nu ngagulantung téh masih kénéh naplok, tur talina ngambay kénéh. Gancang ku déwék dilaanan éta sésa-sésa balai téh. Barang rék lung pisan dibalangkeun kana jandéla, gap leungeun dicepeng ku éta awéwé miskin, pok manéhna ngomong semu nu melas-melis, ‘Euh, punten, Pa! Sawios, kanggo abdi wé! Panuhun teu dipiceun! Abdi nyuhunkeun!’ Jero pikir, geus tangtu katunggarana sakitu beuratna tepi ka manéhna kagégéloan, tepi ka kanyaahna ngait kana pakakas urut budakna palastra, hayang ngarawatan, itung-itung titilar pangalaman nu matak ketir. Eta paku jeung tali téh dirawu.

“Pamustunganana! Tah, pamustunganana! Bérés wé sagala rupana. Taya deui nu kudu dipilampah iwal ti digawé deui – leuwih sumanget batan sasari, bari laun-laun nyieuhkeun budak leutik nu teu weléh kadeuleu baé, sangkan panonna nu molotot teu terus-terusan ngajungjurigan. Orokaya, isukna déwék narima surat mani numpuk. Sawaréh ti papada nu nyéwa imah, sawaréh deui ti tatangga deukeut; aya nu ti lanté hiji, lanté dua, lanté tilu, jeung saterusna; sawaréh mah ditulisna téh bangun bari heureuy, sasat keur nyamurkeun maksudna nu daria; aya deui nu eusina ngambek teu didingding kelir bari jeung teu puguh salang surupna; nu sidik, kabéh gé maksudna mah sarua: nyaéta ménta tali kabuyutan. Ari nu nyaruratan téh leuwih réa awéwé batan lalaki; tapi, sing percaya, teu kabéh ti golongan handap. Ku déwék surat téh kabéh gé dirawatan.

“Ujug-ujug bréh wé aya nu kapikir, tur ti harita déwék ngarti naon pangna indung budak téa pohara hayangna ngarawatan éta tali, satékah polah metakeun tarékah enggoning ngabeberah manéh,”

*

Disundakeun ku Atép Kurnia jeung Hawé Setiawan tina carpon “The Rope”, beunang nginggriskeun Pierre Schenider tina “La Corde”, nu dipidangkeun dina French Stories and Tales (The Pocket Library, 1956) kaca 112-115. Carpon terjemahan ieu aya dina majalah Cupumanik edisi no. 49, Agustus 2007.

Kategori
Non Fakta

Ucing Hideung, Edgar Allan Poe

edgar_allan_poe_the_black_cat_by_klarem-d7xjbox

Ieu téh dongéng pangketirna nu rék ditulis ku kuring. Kajadianana di imah. Rék percaya rék henteu éta mah. Ngan mun ség dipikiran, sok asa linglung sorangan. Asa cangcaya ka nu kungsi kaalaman. Boa kuring keur katalimbeng tapi da yakin éta téh lain ngimpi. Isukan téh kuring rék paéh. Tah, ayeuna, kuring rék ngedalkeun eusi haté. Hayang ngiberan ka eusining dunya, perkara kajadian di imah kuring nu matak ngenes téa. Nu ngalantarankeun hirup kuring burakrakan. Cék kuring mah masalahna téh teu pira, tapi matak bangbaungeun.

Ti keur leutik gé kuring mah budak nu nurut jeung gampang kabelejog. Mun aya kahadéan, kalah ka sok asa disapirakeun, aya kalana digeuhgeuykeun ku babaturan ulin. Ari pangaresep téh ngingu sasatoan. Da diwarah ku kolot gé kudu mikanyaah rupaning sasatoan. Nu matak waktu teh sok ampir beak dipaké ngurus ingon-ingon. Taya deui kabungah iwal ti maraban jeung ngurus ingon-ingon téa. Eta kabiasaan teh nepi ka rumaja, malah nepi ka dewasa. Asa sugema migawéna gé.

Kawin mah kawilang ngora kénéh. Aya ku bagja meunangkeun awéwé nu sapangaresep miara sasatoan. Manéhna titén pisan kana ingon-ingon téh. Sok milu nalingakeun deuih. Ari sato nu dipiara ku duaan téh rupa-rupa: manuk, lauk emas, anjing, kelenci, monyét leutik jeung ucing.

Tah, sakadang ucing nu baris ngarobah hirup kuring téh. Eta ucing rupana hideung, lestreng saawak-awak. Buluna teuing ku kéwes, calakan deuih. Cék pamajikan-nu percaya kénéh kana tahayul-ngabéjaan yén ucing hideung téh bisa ngadatangkeun balai. Ucing hideung mah teu béda jeung tukang sihir nu keur mindah rupa. Nyarita kitu téh mania daria naker.

Ucing téh dingaranan Pluto. Sato nu pangdipikaresepna, nepi ka jadi babaturan ulin. Marabanana gé sok ku sorangan wé. Unggal kuring ngajéngkat ucing teh sok mimilu, sakitu geus digebahkeun ngarah teu nuturkeun. Ih, angger wéh ngukuntit ka mana kuring indit.

Sosobatan jeung ucing hideung téh geus lekasan ayeuna mah. Ti saprak kuring jadi gedé ambek. Rumasa deuih, sakapeung mah kalakuan bangun nu taya rasrasan. Unggal poé gawé téh ngan ambek-ambekan, teuing ku naon, da asa cua wé ka batur teh. Ka pamajikan wani nyiksa. Sigana ingon-ingon téh boga rarasaan, nyaho kana robahna tabeat dunungan.

Ingon-ingon téh ditandasa, iwal ti Pluto, ucing hideung téa. Ka Pluto mah bisa kénéh nahan amarah, tara nepi ka nyiksa. Satekah polah éta sato mah henteu sina sanasib jeung sato séjénna. Henteu ditandasa siga ka kelenci, monyét, kitu deui anjing.

Ieu kasakit téh datangna ti saprak kuring sok mabok, nepi ka tara inget nanaon. Pluto geus kolot, tur pamustunganana mah, najan haben ditahan-tahan, éta ucing téh ditandasa. Pluto boa ngarasakeun talajak kuring nu keur unggah adat.

Hiji peuting, balik ka imah bari mabok, tas ti panangkringan di kota. Bet kabayang ucing téh nyingkahan kadatangan kuring. Gentak dirawu, dibarung ku kaseiunna kana paripolah kuring nu taya rasrasan, ngan sakilat ucing téh ngégél leungeun ku huntuna nu ranggéténg. Asa disirekeman ku amarah iblis. Kuring geus teu éling ka diri sorangan.

Teu bina nu kausap sétan, ucing hideung dibabétkeun. Sret nyabut péso tikel tina saku jékét. Ucing dicekelan beuheungna, dicokél panonna. Beungeut euceuy, asa karérab, ngadadak halabhab, ngabirigidig sejeroning nulis ieu dongéng téh.

Isukna, hudang téh bari ngararasakeun sésa pésta tadi peuting. Kahandeueul milu nguniang, asa dosa geus nyieun peta nu matak baluas. Tapi henteu kajongjongan ngumbar kahanjelu, kuring asup deui kana lamunan nu labas. Nginum deui, ngabayangkeun deui naon nu kungsi dipilampah.

Teu lila, ucing hideung téh cageur deui. Kongkolak panonna katénjo kenéh-enya, sidik pisan pikasieuneun teh-da panonna tinggal saésé. Ucing téh ngider ngurilingan imah, kawas sasarina mun panggih jeung kuring sok tuluy kabur, sieuneun. Ngarakacak nénjo kitu mah. Ucing nu geus apét téh bangun nu nyatru. Lila-lila mah jéngkél. Perang-sabil dina haté. Cenah mah saniskara nu ngagolak dina haté téh bisa ngajurung manusa pikeun ngawasa dirina sorangan.

Enya geuning kaalaman pisan. Hiji mangsa isuk-isuk, basa hawa keur meujeuhna nyecep, ucing téh ditalian beuheungna. Tuluy digantung dina tangkal. Ngagantung ucing téh bari merebey juuh cimata. Kahandeueul nyelek dina tikoro. Ngagantung éta ucing, lantaran nyaho manéhna téh nyaaheun pisan ka kuring. Kuring rumasa dosa.

Peutingna, saré téh kagaweruhkeun nu tulung-tulungan. Kahuruan geuning. Rérégan karérab, imah ngabebela. Kuring, pamajikan jeung badéga jlung-jleng laluncatan kaluar. Lebur. Banda kuring béak.

Ngadadak lungsé saawak-awak, bari angger hémeng naha bet kajadian siga kitu. Antara musibah jeung kakejeman, naha aya patula-patalina.

Isukna, imah nu geus kahuru téh ditengetan deui. Geus lebur, iwal ti hiji témbok nu ngajega keneh téh. Témbok lebah kamar kuring. Katémbong réa jelema ngagimbung di dinya. Kadéngé sorana patinggerendeng.

“Anéh, euy!”

“Enya, teu ngarti déwék gé!”

Kuring panasaran. Gentak nyampeurkeun. Barang bréh, gebeg téh. Ditelek-telek, siga aya ukiran ucing dina témbok téh. Beuheungna ditalian. Rasa keueung nyaksrak saawak-awak. Rénjang deui. Apan éta ucing teh geus dipaéhan di kebon deukeut wates imah. Basa kahuruan di kebon mani ramé ku jelema, di antarana meureun aya nu ngudar ucing tina tangkal, terus dialungkeun ka lebah jandela kamar. Terus géhéng dirérab seuneu. Boa éta nu ngageuingkeun kuring gé.

Meunang sabulan teu bisa mopohokeun ucing hideung. Asa nutur-nutur. Asa ngajungjurigan. Asa hanjelu kabina-bina.

Nepi ka hiji peuting, basa kuring keur ngadaweung, rentang-rentang aya nu nyurungkuy hideung, siga hulu babi. Basa disidik-sidik bari dideukeutan, geuningan ucing hideung. Gedéna sarua jeung Pluto. Buluna gé sarua deuih. Ngan nu ieu mah bodas lebah dadana.

Basa dicampaan, ucing téh kalah ka ngarontok, ngoét leungeun terus nyingkah. Ngan basa kuring rék balik ka imah, ucing téh nuturkeun. Diantep wé mimitina mah. Tapi teu burung diparaban siga sasari. Pamajikan mah resepeun pisan. Ucing dinangna-néngé. Lah, kuring mah teu pati resep. Eta pédah sok ngarontok, siga nu ijid ka kuring téh. Tungtungna jadi malik rujit. Ari pikasebeleunana, mun dideukeutan kalah ngajauhan, tapi sok nutur-nutur waé. Ras ka Pluto. Nyobaan nahan amarah. Piraku kudu digantung deui mah.

Eta deuih, ucing téh ku réa ceta. Mun kuring rék diuk dina korsi, gék téh miheulaan. Sakapeung cicing dina tuur. Mun keur leumpang, da mani muih atuh, nuturkeun di antara lolongkrang suku. Leumpang laun, milu laun. Leumpang gancang, milu  gancang. Untung bisa kénéh meper napsu. Karep mah mani hayang ngababetkeun. Eta deuih, ucing téh sok ngondang lamunan pikaketireun. Teu karuh-karuh kuring jol inget kana tihang gantungan. Nu matak rék teu cua kumaha atuh.

Hiji mangsa, kuring jeung pamajikan indit deui ka ruruntuk imah nu baheula kahuruan. Ucing nuturkeun, atuh ngaléngkah téh mani asa pabeulit jeung hulu ucing. Nyel ambek, asa dioconan. Kop kana kampak. Dipodaran siah ku aing!

Ku teu nyangka, pamajikan bet ngahalangan. Amarah teu kawadahan. Kampak diheumbatkeun. Ceplas, nenggel pisan kana… sirah pamajikan. Uteukna mancawura. Jep jempling, teu kécét-kécét. Maot harita kénéh.

Kajadian rajapati téh kudu dibuni-buni. Sabab hiji mangsa mah tangtu kanyahoan ku balaréa. Enya, kumaha mindahkeunana ngarah teu kanyahoan. Kolébat meunang ilham, dicacag we sakalian, tuluy diduruk. Atawa mending nyieun liang di gudang kitu, dikubur di dinya. Dialungkeun ka sumur gé naon héséna, atawa dibulen ku kardus terus nitah jelema pikeun nyingkahkeunana. Pamustunganana mah, mayit téh rék diruang dina témbok di gudang.

Pan di gudang aya témbok nu teu pati weweg plésteranana. Hawana ngelekeb deuih. Mun téa mah lebah témbok rada muncugug, keun wé da moal aya nu nyangka di jerona aya mayit. Ka luhurna pan aya liang pamiceunan haseup.

Cék angkeuhan, kitu peta teh baris bisa macikeuh nu lian. Ku papakas nu nyampak di gudang, asa énténg ari ukur ngadungkar bata mah, ngasupkeun mayit, terus dipléster deui siga méméhna. Kapalang ngésang, témbok séjénna gé dibébérés deui. Ngarah henteu katémbong yén di jero témbok téh aya mayit. Runtah jeung betrak-betruk urut némbok dibérésan. Geus kitu luak-lieuk bari gegerendeng sorangan: “Teu burung anggeus geuning.”

Geus kitu kuring néangan ucing pikasebeleun nu jadi bibit-buit rajapati. Dipaéhan ku aing mah. Kapanggih, kapanggihna mah. Ngan asa teu ngaganggu ayeuna mah. Padahal eta mahluk teh bisa ngondang rupa-rupa kajahatan-tur kaalaman pisan.

Dua poé, tilu poé, tapi amarah kuring téh teu bijil waé. Laluasa meureun ayeuna mah. Béda jeung ti heula asa teu weléh dijungjurgan. Kuring geus bisa ngawasa diri sorangan. Teu kaganggu ku bangbaluh. Mun téa mah aya pamariksaan, kuring geus nyiapkeun jawabanana.

Enya wé, poé kaopat, sabubuhan pulisi datang ka imah. Kuring ditanya, mani tetelepék pisan. Mimitinan mah bingung.Komo basa pulisi ngajak maturan néangan mah. Tapi terus neger-neger manéh. Sakuliah imah dipariksa gemet naker. Teu ieuh ngadégdég. Jajantung gé ratugna henteu ngerepan. Siga sasarina wé. Api-api teu boga dosa.

Imah geus kaubek. Kuring leuleumpangan bari nangkeup harigu. Pulisi gé tayohna geus sugema ku pamariksaanana, da terus tatan-tatan siga rék indit. Teu ku hanteu, kuring teu bisa nahan kabungah.

“Juragan!” pok teh gegeroan. Pulisi ngarandeg. Terus ngalalieuk. “Aya nu bingah tos tiasa ngaleungitkeun kacurigaan Juragan. Kahoyong mah Juragan téh sing saréhat tur angger dipikahormat. Ké sakedap, bilih palay nguningaan rorompok? Geura, aya ku weweg. Tuh, katingali pan témbokna? Narapel pageuh naker.”

Terus leuleumpangan mapay lulurung gudang. Barang jog ka lebah kuburan pamajikan, kuring ngetrokan témbok ku iteuk hoé. Nu kasawang di jero témbok aya waruga nangtung ngabalegedeg.

Simpé. Ngan ti jero témbok ujug-ujug kadéngé sora budak jejeritan. Mimitina sada nu ingsreuk-ingsreukan, nyegruk ceurik, terus jejeritan lila naker. Bet kawas lain sora manusa, bangun nu ngagerem, siga karohakaan nu bijil ti naraka, ngocor tina tikoro manusa nu dicekék ku kanyeri. Sétan-sétan nu dila’nat surak ambal-ambalan.

Lebah dieu belegugna kuring téh, bet kudu nyarita kitu sagala rupa. Leng asa rék kapiuhan, ngajurahroh kana lebah témbok. Salosin botol inuman, pipilueun nyieun liang. Bréh, di jero témbok aya nu ajeg nangtung. Mayit nu geus bilatungan, dibuntel ku getih kintel, dironghok ku nu lalajo. Biwirna calangap, dina sirahna aya mahluk anéh nu matana hurung ngempur. Siga sato nu teu weléh nuyun kana rajapati tur nyérénkeun kuring ka logojo. Kuring geus boga témbok rohaka di jero kuburan.

***

edgar allan poe

Edgar Allan Poe (1809-1849) teh pangarang pituin Boston kakoncora nu ngamimitian nulis carpon dina kasusastraan Amerika. Boga pangaweruh gede pikeun carita misteri jeung detektif.

Ucing Hideung (The Black Cat) nyaeta carpon nu dipedalkeun dina taun 1843. Ayeuna dicaritakeun deui ku Yuliana Mustofa dina Majalah Cupumanik no 36/2006.

Kategori
#ReboNyunda

Basa Budak

ulin jarambah cikapundung

Ku Ajip Rosidi, éséy dina Cupumanik No. 17 (Desember 2004)

Dina basa Sunda aya nu disebut basa budak, nyaéta sawatara kecap anu biasa digunakeun ku budak, atawa ku kolot ari nyarita jeung budak anu nyaritana tacan bener, upamana “emam”, “mamam” (dahar, neda, tuang), “ibak”, “papung” (mandi, siram), “papang”, “pipis” (kiih, kahampangan), “bobo” (saré, mondok, kulem), “eu-eu”, “emuh” (nginum, ngaleueut), “acuk” (baju, raksukan), “enen” (nyusu), jeung sawatara kecap deui. Biasana basa budak mah ngan anu patali jeung kahirupan budak leutik baé.

Budak anu kakara diajar nyarita, ana ngucapkeun kekecapan sok tara bener. Anéhna, kolotna gé lain nyontoan ngagunakeun kecap anu bener, tapi kalah ka nurutan ngagunakeun kekecapan anu henteu bener téa. Nya lahir nu disebut “basa budak”.

Kategori
#ReboNyunda

Kecap-Kecap Lemes Anyar

naruto basa sunda

Ku Ajip Rosidi, éséy dina Cupumanik No. 18 (Januari 2005)

Ku sabab kapangaruhan ku alam pikiran undak-usuk basa, nyaéta ngarasa kudu nyarita ku basa lemes, tanda ngahormat ka nu diajak nyarita, sok timbul kecap-kecap anyar anu ku nu mimiti ngagunakeunana disangka kecap lemes.

Baheula kungsi aya nu ngagunakeun kecap “supanten” (maksudna lemesna tina “supaya”), “pribados” (lemesna tina “pribadi” kecap gaganti jalma nu kahiji), “nyondong” (lemesna tina “aya”), “saalit” (lemesna tina “saeutik”), malah ngaran tempat gé sok dilemeskeun upamana Majalengka jadi Maoslengka, Jatiwangi jadi Jatoswangi, jsb.

Kecap-kecap cara kitu sok disebut “lemes dusun”, nyaéta kecap-kecap anu saenyana euweuh dina, atawa taacan asup kana, kosa kecap basa lemes. Sawatara kecap “lemes dusun” aya nu ahirna mah diaku jadi kecap lemes anu henteu dusun, hartina asup jadi kosa kecap basa lemes, cara “pribados” apan ayeuna mah geus prah diparake, henteu dianggap lemes dusun deui.

Kategori
#ReboNyunda

Ngariksa Majalah Sunda

majalah sunda ngaleut

Lamun sakirana kuring diamanahkeun pikeun jadi pamingpin redaksi majalah Sunda, nu kahiji bakal kuring titénan ngeunaan tampilan visualna. Enya, da dina kaayaan bangsa nu horéam ngaos bacaan mah, nu diheulakeun téh visual kadituna kontén. Pamadegan ieu lahir kalayan pangalaman kuring ngasuh majalah kampus 3 taunan.

Ngeunaan majalah Sunda, dina éséy ‘Budaya Sunda Posmo’ nu diserat Yasraf Amir Piliang ti Cupumanik edisi Maret 2008, ditegeskeun ngeunaan pentingna barudak ngora pikeun jadi lalakon ngamekarkeun kabudayaan Sunda. Tatar Sunda, babakuna Bandung, kawéntar minangka wewengkon nu beunghar ku modal budaya (cultural capital). Modal budayana teh antarana barudak ngora nu jiwana rancagé tur mampuh naratas eksprési budaya katut rupaning karya nu inovatif. Ngahasilkeun ajen-inajen anyar tur motekar, bari teu ninggalkeun identitas kasundaan.